تبليغاتX
يازار - صؤحبت الاثمار(مئيوه لر دانيشيغي)/ موللا محمد بن سليمان فضولي بغدادي/ حاضيرلايان:محمدصبحدل

يازار

تحكيه ادبيياتي و اونون پوئتيكاسي

فوضولی

1- غوواصئ- بواحيرئ-ريوايت،

     سيياحئ- بواديئ-حيکايت

 

2- دريايئ- ريوايتي اوزنده،

     صحرايئ-حيکايتي گزنده.

 

3- دوزموش بو نيظام ايلن گؤهرلر،

     وئرميش بو ادا ايلن خبرلر.

 

4- کيم وار ايدي بير خوجسته سيما،

     ايدراکي تامام، طبعي غوررا.

 

5- اشياء تکللوموندن عاريف.

     هر السينه­دن اولوردو واقيف.

 

6- بير گون کي، شه­هئ-سيپئهرئ-رابئع[1]

     تيغيني حمل[2]­ده قيلدي لامئع[3]،

 

7- تسخيرئ-حمل قيلان زاماندا،

     خونئ-حمل آخيدان زاماندا،

 

8- جاري اولوب هر طرف گزنده،

     هر سبزه­گه­هه گوذر ائدنده ،

 

9- بير طؤور ايله دؤور ائديب زمانه ،

     بير اؤزگه فضا يئتيب جهانه ،

 

10- ابوابئ-خيال اولوندو مفتوح،

      امواتئ-نباته يئتدي چون روح.

 

11- چون نشو و نيما بولوب چمن­لر،

      چاک ائتدي نبات پيرهن­لر،

 

12- مئي نشئه ايله اياغ چکدي،

      لاله جيگرينه داغ چکدي.

 

13- نرگيس کي، گؤز آچدي باغه گيردي،

      بير باخماغيلن اؤزون ايتيردي.

 

14- کج­گردن اولوب بنفشه­يئ-زار،

      بير نشئيئ-مئي­له اولدو خوممار.

 

16- غؤنچه ياخاسيني ائيله­دي چاک،

      بولبول باخوبان اولوب فرحناک؛

 

17- باغ ايچره آچيلدي قيرميزي گول،

      باشلادي انين­[4] و ناله بولبول.

 

18- القيصصه ، فضاله­نيب چمن­لر،

      خوش، تازه گئييندي ياسمن­لر.

 

19- سئير ائتمک اوچون او پاکدامن،

      توتدو رهئ-باغ و طرفئ-گولشن.

 

20- بير باغه گوذر ائدن زاماندا،

      هر مئيوه­يه بير نظر قيلاندا،

 

21- گؤردو کي، فواکئه[5] و ثمرلر

      اؤز-اؤزونه ايفتيخار ائدرلر.

 

22- آلوچه ائدردي شوکرئ-ستتار

      کيم:

          - من کيمي خوش جهاندا کيم وار؟

 

23- تب­لرزه­يه من شفا وئريرم،

      تلخي­يئ-فمه[6] صفا وئريرم.

 

24- اکليم[7]­دن اولوب باش آغريسي دور،

      دئميش حوکما بو سؤزو جومهور.

 

25- اول سؤزونو آخيره يئتيردي،

      خشميندن آلو اؤزون ايتيردي.

 

26- آلوچه­يه سؤيله­دي کي:

                                  - ائي زار!

      فخر ائيله­مه ، ائيله­مزمي­سن عار؟

 

27- کيم تورش، دخي ذليل­سن سن،

      اثمار آرا عليل­سن سن.

 

28- اکلينده سنين قاماشي[8] ديشلر،

      خوش طبع­لره روطوبت ايشلر.

 

29- ايفليجه و کوفت؛جومله آزار[9]،

      سني يئيه­نه اولور سزاوار.

 

30- اول قاديرئ-بي­ميثال ­و همتا،

      آلويه مني قيليب موسمما،

 

31- چون دوررئ-قلندري به گوشم،

      يوز مين طرفه ساچيلدي خوشه­م.

 

32- گه سبزه و، گاه ارغوواني،

      گه سورخ و سفيد، زعفراني.

 

33- اونون سسيني گيلاس ائشيتدي،

      بو ضرب ايله اونا طعنه ائتدي:

 

34-

      - کئي ناکسي دون، اوتانمادين­مي؟

       آزرم اودونا يانمادين­مي؟

 

35- کندوزونو[10] بونجا وصف ائتدين،

       قورتار سؤزونو کي، حددن اؤتدون.

 

36- هر کيم سني يئسه ائتمز احلال[11]،

       گونده گرک اونا اوچ کره بال.

 

37- اول دم کي، مني حاق ائتدي ظاهير،

       وئردي تنيمه ليباسئ-فاخير،

 

38- رختيم کيمي يوخدو هيچ جؤوهر،

      جيسميم کيمي يوخدو هيچ گؤوهر

 

39- گه زؤهره و گاه موشتري­يم.

      گاهي ملک­ و گهي پري­يم.

 

40- سرو آغاجي تکدير هر بوتاغيم،

      خوبلار چکه­للر ايشتيياقيم.

 

41- زردآلو ائشيتدي، نعره اوردو[12]

      کيم:

          - گيلاسي گؤرگيلن، قودوردو!

 

42- دئدي کي:

            - ائي احقرئ-زمانه !

     وئي زاغ و کلاغه آب و دانه !

 

43- نه فخر ايله اؤزونو اؤگرسن،

      بو عئيب ايله سن نه فخر ائدرسن؟

 

44- بير قطره سو، بير ده اوستوخان­سان[13]،

      هر کيم کي، يئسه اونا زييان­سان.

 

45- گر سني قوروتسا باغيبان­لار.

      آخير گونو چوخ چکر زييان­لار.

 

46- اول اصلئ-بينايئ-جومله بونياد،

      زردآلو منه قويوبدو هم آد.

 

47- گه سبز اولورام زوموررود آسا،

      گاهي بدنيم اولور موطللا.

 

48- گر مني قوروتسا باغيبان­لار،

      ايستر مني جومله کاريوان­لار.

 

49- هر قاندا آپارسالار عزيزم،

      هر طبخه بوراخسالار تميزم.

 

50- اريک سؤزون آلما گوش قيلدي،

      آجيقلانيبان خوروش قيلدي:

 

51-

      - کئي قارني ورم­لي، سينه­سي چاک،

       وئي جامه­سي توزلو، لذذتي خاک!

 

52- خاصيييتيني کي، سن بيليرسن،

       کندوزونا ريشخند ائديرسن.

 

53- هر کيم سني يئدي قارني شيشدي،

      دريايئ-بلا ايچينه دوشدو.

 

54- انواعئ-بلا و درد و سؤودا.

       سني يئيه­نه اولور موحييا،

 

55- اول قادير و حيي و فرد و فتتاح،

       آديمي منيم قويوبدو توففاح[14].

 

56- هم چؤهره­مه وئردي سورخ رنگي،

      هم اه­ينيمه اطلسئ-فرنگي[15].

 

57- ايکي يارين آراسيندا محرم

      يوخ من کيمي دهرده موقددم.

 

58- هم پئيکئ-نيگارئ-نازنينم،

      هم قاصيدئ-يارئ-مه­­جبينم.

 

59- تبليغئ-ريسالتيمده سؤز يوخ،

       تفهيمئ-بلاغتيمده سؤز چوخ.

 

60-خلوتگه­ئ-ياره  اهلئ-سيررم،

      معشوقينه عاشيقي يئتيررم.

 

61- بير بزمده گر اولا مويه­سسر،

       تجميعئ-فواکئه و ثمرلر،

 

62- من هم گر او بزمده بولونسام،

       اثمار ايچينده حاضير اولسام،

 

63- جومله مني اينتيخاب ائده­للر،

       هم غئيردن ايجتيناب ائده­للر.

 

64- آلما ائدر ايدي يوز تفاخور،

       امرود اؤزونو قيلدي ظاهير.

 

65- سسلندي کي:

                    - ائي فسادئ-دؤوران!

      وئي موفسيده­يئ-ميثالئ-شئيطان!

 

66- گر قابيلئ-ايفتيخار اولوبسان؟

       آلما آديني نئچون قويوبسان؟

 

67- گر ياخشي اولاردين آل دئيه­ردين،

       آلما نئچون آديني قوياردين؟

 

68- اول حضرتئ-لايزالئ-معبود،

       آد قويدو منه لطيفه امرود.

 

69- وئردي منه ياخشي خاصيييتلر،

      هم اکليمه چوخ-چوخ عافييتلر.

 

70- هر خسته­يه من شفا وئريرم،

       هر جرگه­يه من صفا وئريرم.

 

71- امرود ائدردي وصف حالين،

       بيلمزدي اؤز ايشي­نين معالين[16]،

 

72- ناگاه سسيني ائشيتدي انگور،

      غئيظه گليب اولدو مست و مسرور:

 

73-

     - کئي رنگي سارالميش عيللتيندن!

      باشي يئکه ضعفئ-قوووتيندن.

 

74- اؤز باشينا سن طبيب اولدون،

       بيمارلارا نصيب اولدون،

 

75- کندوزونا واردير ائحتيياجين،

       ائيلرمي­سن اؤزگه­لر علاجين؟

 

76- دخي کل[17] اگر طبيب اولوردي،

       اوول باشينا دوا قيليردي،

 

77- اوول واريب اؤزونه دوا وئر،

      اوندان سورا خسته­يه شفا وئر.

 

78- اول جاعيلئ[18]-ظولمتين ايلن نور،

      آد قويدو منئ-حريفه انگور.

 

79- وئردي منه دورلو خاصيييتلر،

       لوطف ائتدي منه چوخ عافييتلر.

 

80- من سبزه و کيشميش و مه­ويزم.

       اثمار ايچينده چوخ لذيذم.

 

81- مندن­دي شرابئ-ارغوواني،