تبليغاتX
يازار - قيزيل ايلان/ایسماییل شیخلی/کؤچورن:محمد صبحدل

يازار

تحكيه ادبيياتي و اونون پوئتيكاسي

بو گئجه­ده بوغولورموش كيمي خيريلدادي،‌يئرينده چيرپيندي ، حيسس ائله­دي كي، بوز كيمي سويوق بير شئي بالديرلارينا دولاندي، سونرا يايا دؤنوب فيرلانا – فيرلانا يوخاريلارا قالخدي، كوره­يينده ، سينه­سينده گزدي، ايلان تكين سارينيب بدنيني سيخدي و بيردن يوماق­لانيب بوينونا دوشدو. او ، نه قدر اللشديسه­ده گئديكجه داراليب نفسيني كسن ، قيوريلا – قيوريلا بوينونو سيخان بو اوشوتمه­­لي سويوقلوقدان ياخاسيني قورتارا بيلمه­دي، ‌اليني اوزاداندا بيلك­لري­ده كئييدي. چيرپيندي،‌ يئرين ايچينده ائشه­لندي و بيردن سكسكسه ايچينده گؤزلريني آچدي، تاوانا ، پنحره­يه بويلاندي. گؤردويو يوخونون واهيمه­سي جانيندان چيخاندان سونرا باشا دوشدو كي ، اؤز ائوينده ياتاق اوتاغيندادير. اليني آلنينا چكدي. تر باسميشدي. بدني سو ايچينده­ايدي. دويمه­ني باسيب ايشيغي يانديردي. يورغاني اوستوندن آتدي. ديققتله دؤشه­يين اوستونه باخدي. بير آز بوندان اوول بدنينه دولانان قيزيل ايلانين سويوقلوغو هله جانيندان گئتمه­ميشدي. اونا ائله گليردي كي ، ايلان يورغان -دؤشه­يين ايچيندن سوروشوب چارپايانين آلتيندا گيزلنميشدي. ايشيق سؤنن كيمي يئنه قاييداجاق . باشماقلاريني گئييندي. پنجره­نين اوستونده دهليزه چيخدي. گؤزو اوشاقلاري­نين ياتاق اوتاغينا ساتاشدي. پنجره­دن ايچري سولغون ايشيق دوشموشدو. همين ايشيقدا گؤردو كي ، اوغلانلاريندان بيري آغزي اوسته اوزانيب. آياقلاري تكجه يورغاندان دئييل، چارپاييدان دا كنارا چيخميشدي. او بيريسي ايسه ديزلريني قارنينا يغيب بوزوشموشدو. آخشامدان بؤيردو اوستو نئجه اوزانميشديسا ائله­جه­ده قالميشدي. داياندي. بالالاريني غيبطه ايله باخدي. بيليردي كي ايه­ر اونلاري اوياتماسان ، دوز گون­اورتاياجان بئله­جه ياتاجاقلار. ايش اوتاغينا كئچدي. بورايا گلنده همه­شه­كي كيمي اؤزونو بير آز يونگول حيسس ائتدي. پنجره­ني آچدي. شهرين ايشيقلاري سؤنسه­ده هاوا آيدين ايدي. دنيزين لپه­لري ايشيلداييردي. نارگين[1] طرفده­كي ماياق[2] همه­شه­كي كيمي يانيب سؤنوردو. ساحيل­ده كي آغاجلار مورگوله­ييردي. كوچه­لرده تكم – سئيره­ك شوتويه­ن ماشينلارين تكر شيريلتي­سيندان باشقا گئجه­نين سوكوتونو هئچ نه پوزموردو...

اوشاقليق­دا دا يوخولار گؤرردي. او واختين يوخولاري ايندي­كينه بنزه­ميردي. گاه كورون كيناريندا كي ديبسيز يارغانلاردان اوچار ، بييان كؤكوندن ياپيشيب سويون اوستونده هاوادا ساللانا قالار،‌ گاه آت بئلينده مارال قوووب قولپونلاردان آتيلار، گاه قارا قوشون جايناغيندا گؤيه قالخيب بولودلارين اوستونده سوزه­ر ، گاه­دا تپه­سي اوسته آشاغي يووارلانيب قيژيلتي ايله يئره ديه­ردي. بو بلكه ده اولو اجدادلاري­نين چاغيريشي ايدي، اونو لاپ كئچميش ، ماغارالاردا ياشاديقلاري دؤورلره آپاريرديلار؟ بيلميردي. بيرجه اونو باشا دوشوردو كي ، ايندي­كي يوخولار بام-باشقادير. اؤزوده اونو يوخودا اوزاقلارا يوخ ، لاپ ياخينلارا ، دونن­كي ، سيراغا گونكو واختلارا آپارارديلار. همه­شه ده شهردن كنده قاييديردي، قوجا آتا- آناسينا باش چكمك ، اونلاري يوخلاماق اوچون بير نئچه گونلويه، آمما گئري قاييدا بيلميردي. گؤروردو كي ، كيشي لاپ الدن دوشوب، بالاجا بويو داها دا بالاجالاشيب، يوماغا[3] دؤنوب ، گؤزلري­نين ايشيغي ضعيف­له­ييب ، اه­يين – باشي­دا تؤكولوب ،پالتارلاري­نين هاميسي­ نيمداشدير. اونون بو ساعات ايستي بير اوتاقدا تاختين اوستونده ، موتككه­يه ديرسكله­نيب دينجه­لمك واختي­دير، گلين بويوروب نوه اويناتماق چاغي­دير. آناسي دا الدن دوشموشدو. قالين يون شاللا بئليني كوره­يينه قدر ساريسادا جاني ايسينمير، جييه­رلرينه ده­يه­ن تويوق ياخاسيندان ال چكمير، اوشويور تيترتمه­لي بدني هئچ قيزميردي. ياز – ياي آيلاريندا بير ته­هه­ر دولانيرديلار، آمما قيشدا اذييت چكيرديلر، واختي–واختيندا اودون–اوجاقلاري دا اولموردو. چي كرپيج­دن تيكيلميش ائوده پئچ[4] يانسادا ايچري ايسينميردي.

شوشه عوضينه پنجره­سينه قزئت توتولموش تورپاق دؤشه­مه­لي ائو بوزخانايا دؤنوردو. او بونلاري گؤروردو. اوره­يينين باشي زوققولدايير، ايچريدن قوورولوب يانيردي. اوره­ييندن كئچيريردي كي ، آتا – آناسيني گوتوروب اؤزو ايله شهره آپارسين، اونلارين قوللوغوندا دورسون، هئچ اولماسا ايختيار چاغلاريندا بير آز اؤولاد چؤره­يي يئسينلر. آمما آپارمالي يئري يوخ ايدي. زامانين اوزو قارا اولسون، هله­ده ياتاقخانالاردا كيرايه ائولرده اولوردو.

موحاريبه­دن قاييداندان هئچ يانا گئتمك ايسته­مه­ميشدي. اؤز كندلرينده قالماق،‌ آتا – آناسي­نين يانيندا ،‌ايشله­مك قاپي– باجاني بئجرمك قرارينا گلميشدي.

آمما آتاسي راضي اولماميش ، « من هئچ ، عؤمرومو-گونومو پيس-ياخشي ياشاميشام.»دئميشدي، « بير ته­هه­ر دؤورانيميزي باشا ووراجاييق، آمما سن بورادا قالما، گئت مكتبيني قورتار. سنه قييميرام، گؤزومون آغ­–قاراسي تكجه اوغلومسان. اؤزوده بيليرم كي ، اوخوماغين دالي­جا دوشسن، بير يانا چيخاجاقسان. بيزه باخما ،‌ بيزيم دؤوران باشقا ايدي. ائل اوچون چاليشديق.» آناسي دا اونو ديله توتموشدو و او زامان ائله فيكيرلشميشدي كي ، جمعي اوچ – دؤرد ايله شهرده بينه­له­شه­جك، اؤزونه ائو- ائشيك دوزه­لده­جك و آتا-آناسيني دا يانينا آپاراجاقدير. او ،‌خيالينا دا گتيرميردي كي ،‌ ايللر بير–بيريني قوواجاق. آرزيلار اور­كده قالاجاقدير.

يوخولار اونو كنده آپاراندا كندده­كي ائولرين قوزولاميش تورپاق دووارلارينا ، چوروموش پرده­لره ،‌تاختالارا باخير و قورخوردوكي ، بير گون تاوان ياتا ، يادا سئلله­مه ياغيش چيي كرپيچلري يويوب آپارا، قوجالار ائوين آلتيندا قالا و بوندان هئچ كس خبر توتمايا. بو قاريشيق فيكيرلردن بدني لرزه­يه گلير و اونلاري دامين آلتيندا تك قويوب شهره گلدييينه پئشمان اولوردو. و اوره­يينده اؤزونو يامانلاييردي كي ، سن آنجاق اؤزونو ،‌دوشونورسن. ايسته­ييرسن دولاناجاغين ياخشي اولسون، شهرده ال–آياغين قورو گزه­سن. ياديندان چيخارديرسان كي ، اونلار سني بؤيودنه قدر نه ذيللت چكيبلر؟ كيرپيكلري ايله اود گؤتوروبلر، عزيز تيكه­لريني يئمه­ييب سنه وئريبلر، ائله ايندي ده سندن اؤترو جانلاريني بئله فدا ائتمه­يه حاضيرديلار، لازيم اولسا سينه­لريني ياريب سني اورادا گيزله­درلر...

او بو جور يوخولاردان سونرا بير نئچه دفه هر شئيي آتيب كندده قالماق ايسته­ميشدي. ايسته­ميشدي كي ، شهرده­كي عئلمي ايشيني­ده ، يازي-پوزوسونو دا آتيب بورادا مكتبده ايشه دوزلسين، گئجه-گوندوز الـله­شيب آتاسي­نين گوذرانيني ياخشيلاشديرسين، آمما يئنه قوجالار راضي اولماميش ، اونو ديله توتوب يولا سالميشديلار.

غريبه ا­يدي شهرده ساكيت اولا بيلميردي. يوخولار اونو الدن ساليردي. اؤزوده همه­شه كنده چاغيريرديلار.

بير دفه او دوغرودان دا كنده گلدي. آناسي­نين خسته­لييي آغيرلاشميشدي. قاطارا بيليت آليب يولا دوشمزدن ايكي گون اوول يوخو گؤرموشدو: آناسي كؤهنه پالتارلاري يامايا–يامايا اؤز-اؤزونه گومولدنيب آغلاييردي. همه­شه­كي كيمي ديل دئييردي. قارداشلاري موحاريبه­ده ايتگين دوشندن سونرا بونا عادت ائله­ميشدي. گاه گيزلينجه صانديغي آچيب شكيللره باخيب،‌ آغلاييب گاه دا ائله – بئله نه ايسه يادينا ساليب ايچين – ايچين گؤينه­ييردي. يامان قارداش­جانلي باجي ايدي. بلكه ده ائله بو سيزيلتي­لار، قارداش حسرتي اونو ايچيندن يئييب بو حالا سالميشدي، خسته­ليك جانيندان چيخميردي.

ايچري گيرنده آناسيني يورغان – دؤشك­ده گؤردو. تاختين اوستونده ، اوزو پنجره­يه طرف اوزانميشدي. هاوا توتقون ايدي. چيسه­له­ييردي. سارالميش اوتلوغو دوغرايان جيغيرلار سوروشكن­لشميشدي.[5] چله­لرين ديبي ائله قونوم–قونشويا گئدن­لر آياقلاريني سويونموشدولار. اوشاقلار دانا- بيزوولاري قاباقلارينا قاتيب كندين اورتاسينا دوغرو آپاريرديلار. دئيه­سن آناسي بونلارا باخميردي. گؤزونو يارپاغي تؤكولموش چينارلارين چيلپاق بوداقلاري آراسيندا قارالان قارغا يووالارينا زيلله­ميشدي، هئچ دؤنوب اوغلونا باخمادي. پئچين قاباغينا اوتوروب تئز – تئزاوجاغا اودون آتان آتاسي دا دينمه­دي. آروادين اوزاغا گئتميش خياليني قيرماق ايسته­مه­ديلر.

اونون دوداقلاري سه­يريدي[6] ، چنه­سي­نين عضوله­لري تيتره­دي. نه قدر چاليشديسا دا كيرپيكلريندن سوزولن ياشي ساخلايا بيلمه­دي. دئيه­سن آناسي بونو حيس ائتدي. چئوريليب باخدي و بيردن ديرسكلنيب و بيردن قالخماق ايسته­دي. ايسته­دي كي قولونو آچيب بير آز، يادلاشان اوغلونو باغرينا باسسين، اوشاق واختلاريندا اولدوغو كيمي . آمما داياندي. نه فيكيرلشديسه قوللاريني يانينا سالدي. اوره­ييندن نه­لر كئچدييي­نين بيرجه آللاه بيلدي. آناسي­نين حوزنلو گؤزلرينده ايشارتي گؤردو، رنگينده قيزارتي. ائله بيل آرواد بير آزجا ديرچلدي.

- آ ، سن گلن يوللارا قوربان اولوم، نه ياخشي بيزي يادا سالدين، نئچه گون ايدي ائله گؤزوم يول چكيردي، سندن اؤترو لاپ بورنومون اوجو گؤينه­ييردي. دردين آليم قورخوردوم اوزونو گؤرمه­يم، گورا الي اوزاليقلي گئدم.

- سنده نه وار كي ، اوشاغين اوره­ييني خاراب ائله­ييرسن؟ - دئيه كيشي سؤزه قاريشدي.

- اوراسي ائله­دير، آمما نه بيليم گونده مين خيالا دوشورم، دونيا اؤلوم–ايتيم دونياسي­دير.

آرواد سوسدو. بولانيق گؤزلريني اوغلونون اوزوندن چكيب چؤله باخدي. بير آزجا يان­پؤرتو[7] اوزاندي دئيه­سن ايسته­يير دي كي ، گؤز ياشلاريني اوغلو گؤرمه­سين. اودا ياشلا دولو گؤزلريني پنجره­دن اوتايا، چيلپاق قلمه­لرين باشينا قونوب بوزوشدو. قارغالارا زيلله­ندي.

او گئجه آناسي­نين يانيندا اوزاندي. قويمادي اوجاق سؤنسون. تئز–تئز يورغاني چكيب آروادين كوره­ييني اؤرتدو. هردن­بير ائحتياطلا اليني آناسي­نين آلنينا قويوب ايستي­ليييني يوخلادي. ائله بير شئي يوخ ايدي، آمما چتين نفس آليردي. گوزونو دولانديريب آتاسينا باخدي. كيشي اوتوردوغو يئرده­جه باشيني ايستولا سؤيكه­ييب درين يوخويا گئتميشدي.

آنا-بالا ياتميرديرلار. نفسلريني ايچري ساليب، ساكيتجه بير-بيريني گؤزله­ييرديلر. اوغول ايسته­ييردي كي ، آناسي يوخويا گئتسين. آنا دا اوغول ياتماميش راحات اولا بيلميردي. آرادا بالاجا چيمير ائله­دي[8] و گؤردو كي ، آناسي اليني اوزاديب اونون ساچيني سيغاللايير. دينمه­دي، و گؤزله­دي و گؤردو كي بوندان سونرا آرواد دريندن نفس آليب يوخويا گئتدي. آرتيق ايشيقلاشيردي. پاييزين سون آيلارينا مخصوص توتقون ، چنلي – چيسكينلي ، غملي بير سحر آچيليردي.

ائرته­سي گونو آنا بير بالاجا ديرچلدي. دوروب اوغلونا خورك ده بيشيرمك ايسته­دي. قويماديلار. اوغلو اونو باشي­نين آلتينداكي ياستيقلاري دوزه­لتدي. اوستونو برك- برك اؤرتدو. آرواد راحاتلانيب پنجره­دن چؤله بويلاندي و بيردن دؤنوب اوغلونون اوزونه باخدي. سولغون دوداقلاري آستاجا ترپندي.

- اوره­ييم يامان آلما ايسته­يير، بيرجه­دنه اولسايدي يئيه­رديم.

اوغول در حال آياغا قالخدي قاپيدان چيخماق ايسته­ينده آتاسي ديللندي.

- هارا گئديرسن ، بالا؟

- گؤروم كيمده آلما وار؟

- هئچ كيمده يوخدو، اؤزونو يورما ،اوغول.- تعججوبله آتاسينا باخدي. كيشي اونون گؤزلرينده­كي سووالي اوخودو. - باغ-باغاتين كؤكو چوخدان كسيليب، بالا....

سوسدولار. اوغلان ائودن چيخدي. گؤود­كجه­سي­نين ياخاسيني قالديردي.. گؤزونو دولانديريب كنارلارا. يووالاري­نين يانيندا بوداقلارا قونوب قاريلداشان قارغالارا باخدي. آناسي­نين آرخاسينجا گلمه­ديييني يقين ائتديكدن سونرا، ائوين دالداسينا چكيليب پاپيروس يانديردي.

 دوغرودان دا غريبه قانونلار وئريليردي. گاه باغ – باغچاني اؤلچوب آرتيق يئرلري كسيرديلر، گاه دئييرديلر مال – قارا ساخلاييب، گاهدا باغداكي هر مئيوه آغاجينا آيريجا وئرگي قويوردولار. او يادينا سالدي كي ، كندلرينده ائله باغلار واردي كي ، بو اوزوندن باخاندا او اوزو گؤرونموردو. ياز آيلاريندا مئيوه چيچكلري­نين عطيريندن آدام مست اولوردو. چله­لرين اوستوندن اه­ييلن بوداقلارين چيچه­يي يولا سپه­لنيردي. اوشاقلار اللرينده چانتا ، آياقلاري­نين آلتينا سپه­لنميش چيچك­لرين اوستو ايله ايره­لي­له­يير ، باشلارينا چتير سرميش بوداقلارين آلتي ايله مكتبه گئديرديلر. بو كندين مئيوه­سي آدينان ايدي . آرمودونون ، آلماسي­نين سوراغي هر يانا ياييلميشدي. سونرا بالتا گؤتوروب مئيوه آغاجلاريني دوغراديلار، وئرگي­نين درديندن قالانلاري دا موحاريبه واختي باخيمسيزليقدان تلف اولدو.

 او، پاپيروسونو سوموروب آتدي و گؤيلره باش چكن بهره­سيز آغاجلارين بوداقلارينا باخدي. گؤده­كجه­سي­نين ياخاسيني قالديردي، ياغيش­دان سونرا سوروشكن­لشميش جيغيرلا كند يولونا چيخدي. دوز آخشاماجان هر يئري آختاردي: رايون[9] مركزينه گئتدي، دمير يول استانسياسيني[10] الك –بلك ائله­دي، هئچ نه تاپا بيلمه­دي. قارانليق قاريشاندا الي بوش گئري قاييتدي.

ايكي گوندن سونرا باكي­يا يولا دوشدو كي ، ايشدن ايجازه آليب اون–اون بئش گونلويه گئري قاييتسين. عريضه­سي­نين اوستونه يازديلار كي ، اولماز. درسلري قورتاراق سونرا.

علاجي كسيلدي. بازارا گئتدي . خئيلي گزدي، دولاشدي، آل­وئرچي­لرله چنه-بوغاز ­ائله­دي. و آناسينا آلما آلدي. جور به جور اوره­يه ياتان آلمالاردان سئچدي كي، آروادين آغزي دادا گلسين ، اوره­يي ايسته­دييي قدر يئسين . او ايسته­ييردي كي، آلمالاري اؤزو آپارسين، اؤز الي ايله آناسينا وئرسين، آمما پوست­لا گؤندرملي اولدو. ‌آلمالاري تاختا قوتويا دولدوروب قاپاغيني ميخلاديلار، كنديرله ساريييب سورغوجلاديلار و يولا سالديلار.

بير گون درس دئدييي زامان صينيف اوتاغي­نين قاپيسيني دؤيدولر. اونا بير تئلئقرام وئرديلر. كنده چاغيريرديلار. همين آخشام يولا دوشمك ايسته­دي. يول ­پولو يوخدو.

ماعاشا دا هله بئش گون واردي . ائرته­سي گونو بورج تاپيب قاطارا بيليت آلدي. بوتون گئجه­ني گؤزونو قيرپمادان واقوندا ، پنجره­نين اؤنونده دايانيب سحري آچدي. هئي اؤزونو دانلاييردي كي ، آروادي خسته قويوب شهره ناحاق قاييتدي.

هاوا يئنه چيسكين ايدي. يوللارين كنارينداكي سارالميش اوتلارين، يووشان كوللاري­نين اوستونه نارين ياغيش داملالاري قونموشدو. او پاي-پيادا ، بير باش ائولرينه گلدي. هله اوزاقدان قاپي­دا قيفيل گوروب باشا دوشدو كي ، آناسي ساغ دئييل. دئيه­سن اونو گؤزلمه­دن آروادي باسديريبلار دا. آللاه كند آداملارينا اينصاف وئرسين، هئچ كسي گؤزله­مه­دن هئچ نه­ايله حئسابلاشمادان رحمته گئدني ائله همين گون ، در حال دفن ائديرلر.

ائوه بورولمادان بير باش كندين آشاغي­سينداكي قبريستانليغا دوغرو گئتدي. يئني­جه تاپدالانميش يووشان كوللاري­نين اوستونده­كي آياق توتوب ايره­لي­له­دي و چيسكين­لي هاوادا ، دومان ايچينده اوجقاردا قبير و اونون يانيندا بوزوشوب اوتوران آتاسيني گؤردو. كيشي ائله بيل كئي­لشميشدي. اوغلو ياخينلاشاندا دا يئريندن قيميلدانمادي، اونونلا ياناشي اوتوراندا دا ترپنمه­دي. گؤزونو هله تورپاغا ياپيخماميش[11] قبيره زيلله­نيب داياندي.

كيشي ائوه دؤنمك ايسته­ميردي. اونو ائوه چكن بير دويغو قالماميشدي. توخونان اولماسا ، بلكه ائله بورداجا گئجه­لر ، سحره­جه­ن قبيرين كئشييي­ني چكردي. قارانليق قاريشاناجان اوتوردولار. آتا-اوغول گاه تورپاغي سيغاللاديلار، ‌گاه قبيرين اطرافيني تميزله­ديلر. گؤز-گؤزو گؤرمه­يه­نده قبريستانليغين واهيمه­سي گوجلندي. اوغول آتاسي­نين قوللاريندان توتوب قالديرماق ايسته­دي، كيشي ترپنمه­دي. اونون تيترك سسي ائشيديلدي:

- گؤره­سن دوزدور مو؟

- هه؟

- ايلانين اؤلونون گؤزونو يئمه­سي . دئييرلر اؤلونو باسديران كيمي ايلان گليب مئييتين گؤزونو يئيير.

اوغلان آتاسي­نين سؤزوندن دهشته گلدي. باشي­نين توك­لري بيز-بيز اولدو. جانيندان ائله بيل گيزيلتي كئچدي كي ، اوره­يين بوزلاميش كيمي گؤينه­دي. قهردن آغزيني آچيب بير سؤز دئيه بيلمه­دي.

كيشي ديزلرينه ديرسكلنيب آياغا قالخدي. آلاقارانليقدا قبيرين اطرافينا فيرلاندي، هر يئره ديقتله باخدي:

_ سحردن گؤزله­ييرم . بورايا هئچ بير قوش دا سكمه­ييب[12]. گلسه گؤره­رديم.

اوغول اونو ساكيتجه قبيردن اوزاقلاشديردي. قورخدو كي ، بير‌آزجادا بورادا قالسالار، درددن كيشي­نين باشينا هاوا گلر. خئيلي آرالانديلار. كيشي غفيلدن آياق ساخلادي، قانريليب قبريستانليغا باخدي.

- سن گئت ائوه ، من قاييديم. اونوتك قويا بيلمرم. ايلانلار بيلسه­لر كي ، هئچ كس يوخدو ،‌گليب گؤزلريني يئيه­رلر.

او گئجه بير يورغان-دؤشك­ده ياتديرلار. اوشاق واختي اولدوغو كيمي آتاسي­نين كوره­يينه قيسيلدي، نفسي ايله اونو ايسيتدي.

بئله­جه يئدديسينه قدر گؤزله­ديلر.قونشولارين كؤمه­يي ايله بالاجا،‌كاسيب بير سوفره دوزلتديلر. بئش – اون آدام ييغيلدي. ائله بو واخت كند پوچتالييونو قولتوغوندا تاختا قوطو دوققازدا گؤروندو. او ، آلماني گتيرميشدي. شهردن آناسينا گؤندردييي آلما ايندي گليب چيخيردي.

بو دفه باكي­يا تك قاييتمادي. آتاسين­دا اؤزو ايله  آپاردي.شهرده كيرايه داريسقال ائوده بير يئرده ياشاديلار. آتاسي­نين قوللوغوندا دوردو. كيشي­ني حاماما آپاردي، اوست –باشيني بير ته­هه­ر ساهمانا سالدي، آخشاملار اؤزو ايله گزمه­يه چيخارتدي، چاليشدي كي آتاسي­نين فيكيريني داغيتسين. آنجاق حيسس ائديردي كي ، كيشي اووونمور، اوزه ورماسادا اوره­يينده خيففت ائله­يير،‌ اللي ايلدن چوخ مئهريني سالديغي ، بير ياسديغا باش قويدوغو ، آغلي – قارالي گونلرده هياني اولدوغو آروادي­نين خيففتيني ، ائل- اوباسينا ، كند- كسه­يي­نين خيففتيني. اونا دئميشديلر كي ، آتان تقاعوده چيخاندان سونرا دا  هر گون تئزدن  مكتبه گئدير، موعلليم­لر اوتاغيندا اوتورور، تنففوس­لرده اوشاقلارلا اوينايير، اونلارلا بيرليكده ده آخشام اوستو ائوه قاييدير. بلكه­ده بونو ياشادان ائله بونلار ايدي؟! ايندي شهرده قفسه سالينميش قوش كيمي چيرپينير، اوغلو ايشده اولاندا، پنجره­دن بويلانير، خياليندا هئي اوزاقلارا گئدير، داغي آرانا ،‌آراني داغي كؤچوروردو.

قيشي بير ته­هه­ر باشا ووردولار. يازين بورنو دلينن كيمي ناراحاتليق باشلادي. كيشي ايپه – ساپا ياتمادي، - مني يولا سال، گئديم،- دئدي،- داريخيرام.  سنين ده يئرين داريسقاليدي. – نه  قدر توتدوسا دا اولمادي و شهره گلميش باجيسي اوغلونا قوشولوب كنده قاييتدي...

بير – ايكي يئنه تئلقيرام گلدي، قارا خبرله دولو بير تئلقيرام. ائله همين گونو تله­سيك يولا دوشدو. «آناما اليم چاتمادي، هئچ اولماسا كيشي­ني اؤزوم دفن ائديم، اونو سون منزيله اؤزوم يولا ساليم»- دئدي . بوتون يول بويو  دوشوندو. آنجاق يئنه گئجيكميشدي. اونو گؤزله­مه­دن آتاسيني دا باسديرميشديلار. آغلادي. آخشاماجان غريبه كيمي بير-بيري­نين بؤيرونه قيسيلان قوشا قبيرلرين يانيندا اوتوردو.

او ، موحاريبه­ده  اولاركي تئز-تئز دوشونوردو كي ، آللاه ائله­مه­ميش آتام ، يا دا آنام اؤلرسه و اونلاري من­سيز باسديرسالار اوره­ييم پاتلار. آمما ايندي ياريم سوتقاليق[13] يولدا اولا- اولا  اونلارا الي چاتماميشدي، سون نفسلرينده باشلاري­نين اوستونده اولماميشدي.  بودا اؤولاد،‌ بو دا اوغول- اوشاق! آياقلاري يئر توتان  كيمي باش آليب گئديرلر، بيرده بويا- باشا چاتديقلاري يوردا قاييتماق ايسته­ميرديلر.

آخشام اوستونه ياخين اؤزونه تسللي وئردي: بلكه ائله بئله ياخشي­دير، اونلاري اؤلوم ياتاغيندا كفنه بورونموش حالدا گؤرمه­ديييم مصلحت­ايميش. منيم خياليمدا بوتون عؤمروم بويو اونلار ديري قالاجاقلار. دوغرودان دا، نه قدر چاليشسادا، آتا –آناسي­نين اؤلومونو تصصووروندا جانلانديرا بيلمه­دي. كيشي آخيرينجي دفه باكي­دان يولا دوشنده اوغلونا نئجه باخميشديسا او شكيلده­جه گؤزونون قاباغيندا داياندي. سونرا خيال اونو لاپ اوزاقلارا، اوشاقليق ايللرينه آپاردي. اونا ائله گليردي كي ،‌ آتاسي ساغ­دير، اونون اليندن ياپيشيب گئجه كورسونا درس دئمه­يه  گئدير. اللرينده فانار اولاردي،‌ هم قارانليق­دا يولو ايشيقلانديرارديلار. هم ده كندين جاناوار باسان ايتلري اوستلرينه  تؤكولدوكده  ايشيقلا اؤزلريني قوريارديلار. ايتلر نه­دن­سه ايشيقدان قورخوردولار. دئييرديلر جاناوار دا بئله­دير،‌ اودا- آلاوا  ياخين گله بيلمير. آتاسي همه­شه اونو اؤزو آپاراردي هم هيان اولار، هم ده ائله بالاجاليغيندان اونا دا موعلليم­ليك اؤيره­دردي. زئرزمي­سي كولخوزون آنباري اولان كند وارلي­لارين  هانسي­نين­سا موصاديره ائديلميش ائوي­نين اوست گؤزونده آروادلارا درس دئييرديلر.  اونلارين اوشاق كيمي اللريندن توتوب حرفلري ، اؤز آدلاريني يازماغي اؤيره­ديرديلر. آروادلار يئني­جه ديل آچيرميش كيمي حوججه­­له­يه – حوججه­له­يه كيتاب اوخوياندا آتاسي سئوينديييندن گئري قالمازدي. كندده جمي­سي اوچ – دؤرد موعلليم واردي، آمما يوز آدام ايشيني گؤروردولرگوندوزلر درس دئيير آخشاملار كورس آچير،‌ ايستيراحت گونلري قونشو كندلرين موعلليملريني  ده ييغيب«تئاتر» حاضيرلاييرديلار. اوگوروردو كي ، آتاسي بو ايشلره باشچيليق ائدير، هامي­يا گؤستريش وئرير، كيمين گئجه ، نه واخت دانيشاجاغيني اؤيره­ديردي. يامان گؤزل گونلر ايدي. ائيوانلارا ديرماشيق موعلليم­لري­نين چيخارديقلاري اويونلارا تاماشا ائديرديلر. بيرده كنده سس ياييلاردي كي ، بو آخشام «تئاتر گؤسته­ره­جكلر». و او واخت كلوب يوخويدو. تاماشاني سامانليقدا  گؤستره­رديلر. اوشاقلار چالغي قيزلار سوپورگه گؤتورودولر. هر يئري تر–تميز سيليب سوپوروردولر. كيليم­دن پرده دوزه­لدير، يئره پالاز دؤشه­ييرديلر. قويون يونوندن ، كئچي توكوندن بيغ ساققال دوزه­لدير، اؤزلريني ائله كؤكه ساليرديلار كي ، هئچ آتا اوغونو تانييا بيلمزدي. تاماشادان خيالي اوول كند زورناچيلاري زيله چكيب ، گلين كؤچورورلرميش كيمي «آتدانديرما» چالار، كنده هاي-هاراي ساپارديلار.قارانليق قاريشماميش كند آخيب گلر، ايچريده قيز- گلين اليندن ترپنمك اولمازدي. آتاسي اونو دا بو ايشلره قوشاردي. كيشي­نين شعير يازماغي دا واردي. موللالارين بالاجا قيزلاريني مكتبدن چكيب اره وئرن والدين­لرين علئيهينه شعير يازاردي و وئرردي اوغلونا . اودا آخشاملار يولداشلاريني باشينا ييغيب چيخاردي دامين بئلينه و همين شعيرلري شرقي كيمي اوخويارديلار. او واخت بو ايشلرين نه قدر قورخولو اولدغونو باشا دوشمزدي . بيلمزدي كي، آتاسيني يانييرلار[14]،« كوچويون سسيني كس، يوخسا باشيني كسريك»،-دئييرديلر. حتتا بير دفه گئجه ياريسي پنجره­لري­نين شوشه­سي چيلينگ-چيلينگ اولدو. ايشيقلاشاندا گؤردولر كي ،‌ پنجره تاختالاري گوللـه­دن دئشيك دئشيك اولدو. آناسي تلاش ايچينده اونو باغرينا باسدي، بوندان سونرا اونو گؤزوندن قويمادي، تك باشينا ائودن باييرا بوراخمادي...

بئله گونده اونو تك قويمايان بي­بي­سي اوغلو قولونا توخونماسايدي كيم بيلير داها نه­لري يادينا سالاجاقدي. هاوايا باخدي. قارانليق قاريشيردي. باشا دوشدو كي ، گئتمك واختي دير. آياغا دوردو اوستونو چيرپيب قبيرلرين اطرافيني دولاشدي و بيردن ديليجان دره­سينده­كي ال­چاتماز، گؤز ايشله­مز و اينسان آياغي ده­يمز سيلديريم­قايانين اورتاسينداكي «جنازه­ني» خاطيرلادي. اونو دفه­لرله گؤرموشدو. اوشاق واختلاري آرابالاردا گؤيجه ماحالينا يايلاغا قالخاندا قوجالار دفه­لر همين يئري بارماقلا گوستريب سؤيله­ميشديلر كي ، كئچميشده آدلي – سانلي بير كيشي اؤلوب . اؤلنده وصيت ائلييب كي ،‌ اونو ائله يئرده باسديرسينلار كي ، ايلان تاپيب گؤزلريني يئمه­سين. اوغلانلاري اونو داغ چايي­نين ساحيلينده­كي سيلديريم قاياليغا گتيريبلر. كندير ساللاييب جنازه­ني ال چاتماز يئرده باسديريبلار. گئري قاييداندا دؤنوب باخيبلار و دهشت ايچينده گؤروبلر كي ، بير ايلان قايالارين آراسي ايله سورونه –سورونه قبره ياخينلاشير، هاي-هاراي ساليرلار، گوللـه آتيرلار، آنجاق ايلان شوتويوب اؤزونو مئيييتين اوستونه سالير...

گؤده­كجه­سي­نين ياخاسيني قالديردي. پاپيروس يانديردي. توستونو جييه­لرينه چكيب داياندي. دريندن كؤكسونو اؤتوروب فيكيرلي – فيكيرلي آدديملادي. بئش – آلتي آدديم گئتمه­ميش داباني اوسته فيرلانيب قاييتدي. اونون گؤزلري آلاجالانميشدي. سينه­سي كؤروك[15] كيمي قالخيب ائنيردي. بي­بي­سي اوغلو اونون اوره­ييندن كئچنلري آنلادي. ساكيتجه قولونا گيريب قبريستانليقدان آرالادي.

قاييداندا ائوه بورولدولار . ايچري بوم بوزويدو. ديوارلار قوزولاييب تؤكولموشدو. تورپاق تاوانين آغيرليغيندان پردي­لر[16]، كرن­لر[17] قارينلاميشدي. هاوا ايليق اولسادا ايچري ده اؤلوم سويوقلوغو واردي. ائله بيل بوراداكي خاطيره­لر اؤتن آغلي-قارالي گونلر ، سئوينج­لر ، كدرلر بوز كيمي سويوق بير نفسين تاثيري ايله دونموشدو. او باشا دوشدو كي ، بو ائوه سون گليشي­دير. اونو بورايا چاغيران ، بورايا باغلايان تئللر ، آرتيق يوخدور، ابدي قيريلميشدير. آناسي­نين نفسي ، آتاسي­نين هنيرتيسي بير داها دويولماياجاق، اونو ايسيتمه­يه­جك...

او ، سونرالار دا بئله دوشونوردو. آنجاق گؤرونور ، ده­ده-بابا يوردوندان آيريلماق او قدر ده آسان ايش دئييل. بيليردي كي ، كندده ائولري يوخدور، قاپي-باجاني اوت-علف باسميشدير. آمما قبيرلري كي واردي. فورصت تاپاراق ايلده بير-ايكي دفه گلردي، ‌آتا-آناسي­نين تورپاقلارينا باش چكردي. الينه كئچن پوللاري ساخلاميش قبيرلرين اوستونو گؤتورموشدو. باش داشي قويدورموش ، اطرافينا دمير محججر چكديرميشدي.او زامان قبيرلرين اوستو كاسيب ايدي. تاختادان ، يا دا عادي­جه داشدان نيشانه قويوب مرحومون آد-فاميلين يازارديلار كي، ايزي ايتمه­سين. ياز-ياي آيلاريندا يووشانلار قالينلاشيب و قديم ، اوجا قيرميزي باش داشلاريندان باشقا هئچ نه گؤرونموردو. ايللر كئچديكجه باشا دوشدو كي، هارا گئتسه­ده هئچ اولماسا، ايلده بير دفه واخت تاپيب كنده گلمه­لي­دير. اؤزو ده گلنده رنگ ، فيرچا گتيره­ردي. هئچ كسي ياخينا قويماز، داشلارين اطرافينداكي اوت – علفي اؤزو تميزلر،‌ داشلاري ماوي بويا ايله رنگله­يه­ردي، چاليشاردي كي ، يازي­لار، رقملر ايتمه­سين، آيدين گؤرونسون. سونرا اؤزو ياشا دولدو، آغيرلاشدي. باشي ايشه- گوجه قاريشدي، قايغي­لار چوخالدي و قبيرلرين اوستونه گلن جيغيري، ائله قبيرلرين اؤزونو اوت باسدي، رنگ­لر بوزاردي،‌ محججرلر پاس آتدي، سينه داشلاري يانا اه­ييليب چؤكدو. بيرجه باش داشلاري روزيگارا بويون اه­يمه­دي...

بير گون يئنه يوخودا قوجالاري گؤردو. گؤردو كي يئنه كنده گليب، بيلمير نئيله­سين: اونلارين يانيندامي قالسين، يوخسا شهره قاييتسين. بئله يوخولار تئز-تئز تكرار اولدو. بعضن گون­آشيري[18] ، بعضن ده هفته آشيري يوخودا كنده قاييديردي. اوره­يي­نين ياريسي كندده ، ياريسي شهرده ايدي آياغي­نين بيري بورادا ، او بيري قوجالارين يانيندا ايدي. گوندوزلر قاش- قاباغي آچيلميردي. درديني هئچ كسه دئمه­سه­ده ائوده­كي­لر باشا دوشوردولر كي ، گون- گوندن سينيخير، ايچري­دن ياراسي قؤور ائله­يين[19] آداملار كيمي بوزوشوب سوزالانيردي. ساچ-ساققالي آغارميشدي. تئز-تئز اوره­يينده قالخان سانجي كوره­يينه ووروردو. جيبي داوا-درمانلا دولويدو. تاي- توشلاري دا سئيره­ليردي. هم­ياشلاريني بير-بير قارا تورپاغا تاپشيريليرديلار. ناظيم حيكمت دئميشكن،«نسيل­لري­نين يارپاق تؤكومو» باشلاييردي.

اوول­لر شهر قبريستانليغينا يولو آز دوشردي، بلكه ده اورانين سمتيني هئچ تانيمازدي. آمما آخير واختلار تئز-تئز گئتمه­لي اولوردو. دوستلاريني ، تانيشلاريني چييينلرينده آپاريرديلار. هر دفه ده گؤروردو كي ، تورپاق، آزالير ، قبيرلر سيخلاشير. بير طرفدن ده شهر يئرينيب قبريستانليغي باشقا يئره كؤچوره­جك­ديلر، ماشينلاري ساليب هر يئري دوزله­يه­جك­ديلر، اينسانلارين سون نيشانه­لري­نين هئچ ايزي-توزو دا قالماياجاقدي. باكي كندلريندن اولانلار ياخشي ائله­ييرلر: اؤز اؤلولريني اجدادلاري­نين ياشاديغي يئرلرده قوهوم-اقريبالاري­نين يانيندا باسديريريلار. ياس يئرلرينده دوست تانيشلاريندان تئز-تئز بئله سؤزلر ائشيديردي: «كند ياخشيدير، اؤلنده وصييت ائله­جه­يم مني كنده آپارسينلار، آتا-آنامين يانينا». بو سؤزلر اونون دا آغلينا باتيردي،‌ آخير واختلار ايسه قطعي قرارا گلميش و اوره­يينده هر شئيي اؤلچوب- بيچميشدي. هاوالار دوزه­لن كيمي مأذونييتيني گؤتوروب كنده گئده­جه­ييني يقين­لشديرميشدي. گئدن كيمي اوستا تاپاجاق،‌ قبيرلري سؤكدوروب ، اوستونو تزده­دن گؤتورده­­جك و ائله ائده­جك كي ، اونلارين يانيندا اؤزونه­ده يئر قالسين. حتتا جاماعاتا اذيت وئرمه­مك اوچون اوولجه­دن هر شئي حاضيرلاماغا دا پلانلاشديرميشدي. ائله بو مقصدله ده آپرئلين اوولرينده كنده گلميشدي.

يازين ايليق نفسي دويولوردو. آغاجلارتومورجوقلاميش، ‌بوداقلار شيره­له­نيب گؤيه­ر­ميشدي. اوتلار هويخوروب قالخميشدي. آرتيق چپرلرين ديبينده بؤجوكلر گؤرونوردو. او ، عادت اوزره بي­بي­سي اوغلونو و اونون اوشاقلاريني دا گؤتوره­رك پيياداجا كندين آشاغي­سينداكي قبريستانليغا گئتدي. يولونو ائولري­نين يانيندان سالدي. چيي كرپيچ­دن تيكيلميش اوتاقلاري اوچموشدو . قاپي-باجاني كئچن ايلدن قاليب قورويان قانقال[20] ، اوت – علف باسميشدي. جيغيرلار چوخدان ايتيب –باتميشدي. يانينداكي­لارا سئزديرمه­دن ديلي­نين آلتينا درمان قويدو، سس­سيز- سميرسيز كؤهنه يوردون يانيندان اؤتوب كئچديلر. كندين آشاغي­سين­داكي تپه­جيكلر ده گؤيه­رميشدي. ياشيلليغين اوستونه بالاجا گؤي چيچك­لر سپه­لنميشدي. لاپ اوزاقدان ايري باش­داشلاري گؤرونوردو. او، همه­شه بورايا گلنده بير مئتيردن چوخ تورپاغا ايشله­يه­ن ايكي مئتير ياريما قدر هاوادا قالان بو توند قيرميزي قيرانيتدن يؤنولموش قديم باش­داشلارينا ياخينلاشاردي. اونون ناخيشلارينا يازيلارا باخاردي. يازلار آيدين ايدي. اوستونو نازيك مامير[21] اؤرتسه­ده هر شئي­يي اوخوماق مومكون ايدي. آمما يانا- يانا قاليردي. بو اليفباني بيلميردي. كئچميشين ساوادليلاري دا قيريليب توكنميشدي.

قبريستانليق خئيلي بؤيوموشدو، اؤزوده سلقه-سهمانا دوشموشدو. اطرافا محججرلر چكيلميش آغاجلار باسديرلميشدي. حال بوكي ، بورادا اوول­لر ايكيجه ساهمانلي قبير واردي. بيري اونون كئچميش مكتب يولداشي­نين آتاسي­نين قبيري­ايدي، اؤز الي ايله دوزه­لتميشدي. بيري ده كي ،‌آتا – آناسي­نين .

تپه­ني ائنيب چؤكه­يه[22] ، كؤهنه قبيرلره دوغرو گئتديرلر. توپوغو قدر چيخان قورو اوتلارين ديبي جو­جه­ريب ياشيللاشميشدي. قبيرلرين چوخو چؤكوب بو اوتلارين آلتيندا قالميشدي. اونلار باخيمسيزليقدان اوت-علف ايچينده ايتن قوشا قبيره ياخينلاشديلار. اه­ييلميش باش داشينداكي يازيلار پوزولموشدو. او، آتاسي­نين آد ، فاميليني ، ايللري گوجله اوخودو. محججرين اطرافيني دولاشديرلار. فيكيرلري قاپيني آچماق ،‌ اوت – علفي تميزلمك و دميرلري رنگلمك ايدي. اوشاقلار پاسلي قيفيلي آچماق اوچون خئيلي الـله­شديلر، وينتي[23] بورا بيلمه­ديلر. بيردن اونون گؤزونه قبير بويو ، اوتلارين آراسيندا حلقه-حلقه قيوريلان ساري بير شئي ده­يدي ديققتله باخيب گؤردو كي ، بو بير نهنگ ايلاندير، ‌اؤزوده قيزيل ايلان!‌ اونون لاپ يانينداكي اوتلاري اينديجه تاپدالاميشديلار، اوشاقلار حتتا قورخودان قاچيب اوزاقلاشديلار. بير آز توختاديقدان سونرا بو دهشتلي ايلانا كناردان باخديلار. اوولجه آييرد ائده بيلمه­ديلر كي ، قيوريليب ياتان ايلان بيردير، يوخسا ايكي . گؤرونور ايلانين دونو يئنيجه آچيليردي. دئيه­سن گوجله سورونوب اؤزونو گونه وئرميشدي.

بدنيندن اوولجه گيزيلتي كئچدي، سونرا اونو سويوق تر باسدي،‌ بيرجه آندا سويا باتدي. حيسس ائله­دي كي بالديرلاري ديزلريندن بوكولدو، ‌اوره­يين سانجدي. ييخيلماماق اوچون ياخينداكي باش داشينا سؤيكندي. گؤزلري آلاجالاندي. ايلان ايسه داشين بؤيرونده قبير بويو اوزاناراق اؤزونو آرخايينجا گونه وئريردي.

اوشاقلاردان بيري داش آتدي. ايلان قيوريليب ترپندي، آغير – آغير ،‌ آستا-آستا. آغاج گؤتوروب اونو اؤلدورمك ايسته­ديلر. بونو حيسس ائدن ايلانين قيوريمي آچيلدي و او ايكي قبيرين آراسينا دوغرو سوروندو. ائنديريلن آغاجلار، آتيلان داشلار اونو توتمادي. ايلان فيرلاندي و داشلارين آراسينداكي دليكدن سوروشوب قبيره گيردي. اوغلانلاردان بيري جيسارت­لنيب ياريدان چوخو قبيرده اولان ايلانين قويروغوندان ياپيشماق ايسته­دي. قويمادي و بيردن اونون آغلينا دهشتلي بير فيكير گلدي. بلكه بو قيزيل ايلان آتاسي­نين ،‌يادا آناسي­نين روحو ايدي. آخي دئييرلر اينسان اؤلنده اونون روحو حئيوانلارين صيفتينده يئني­دن پئيدا اولار و بوناگؤره ده هيندلي­لر حئيوانلارا توخونمورلار. دهشت ايدي. بو فيكير اونون آغلينا هارادان گلدي؟ نييه محض ايلان شكيلينده ،‌اؤزوده قيزيل ايلان جيلدينده اونو قارشيلاميشديلار؟ يوخسا اوندان اينجيميشديلر؟ اونلاري تك قويدوغونا ، ده­ده-بابا يوردونو آتيب شهره گئتدييينه گؤره اوندان اوز دؤندرميشديلر؟ آخي سون نفسلرينده گرك اونلارين يانيندا اولايدي، اونلارين گؤزنو سيغايايدي. بلكه اونا دئييله­سي سؤزلري واردي، وصيييت ائده­جكديلر؟ آناسي اونو بير ايشه بويوراندا همه­شه «آ چيينيينده گئديم»، - دئيه­ردي. «بس نه اولدو،‌ جنازه­ني گؤتورنده هارا ايتيب باتدين؟ اوول­لر هئچ اولماسا آيدا-ايلده بير دفه اوستوموزه گلردين. بيزه او ساعات عيان اولاردي كي ، اوغلوموز بيزي ياددان چيخارتماييب. آمما سونرا سينه­ميزين اوستونه بير داش ، باشيميزا دا بير داش قويوب يوخا چيخدين. بس ايندي گون هاردان دوغوب، بيزي نه ياخشي يادا سالميسان؟! يوخسا، اؤزونه يئر آختاريرسان، يانيميزا گلمك ايسته­ييرسن؟ گئج دئييل مي، اوغول؟ گلمه، مصلحت بيلميريك. گلسن روحوموز سني تاس-تاس ائلييه­جك، قيزيل ايلانا دؤنوب اوستونه آتيلاجاق و آداملارين آياغين قبريستانليقدان چكيلمه­ميش سورونوب گؤزلريني يئيه­جك».

ائله بيل اونون ايچينده بير شئي چيلينگ–چيلينگ اولوب اووخالاندي. بيرجه آنين ايچينده يوماغا دؤندو، ديلي دوداغي تپيدي، جانيني تيترتمه آلدي، حيسس ائتدي كي ، داها گئري قاييدا بيلمز. سون منزيلده آتا – آناسي ايله ياناشي ياتا بيلمز. اوولكي اينجيكليك بير يانا، بوگون ده اونلاري كوسدوردو،‌ گونون آلتيندا سوموكلري قيزسين. داش آتيب اينجيتديلر قيزيل ايلاني . آمما قيزيل ايلان دا اونو هوركوتدو. اوزوده ائله هوركوتدو كي ، چتين كي ، بير داها اور­ك ائله­ييب گئري قاييدا بيلسين. چتين ، چوخ چتين!!!



[1] Nargin

[2] Mayaq:دنيز چيراغي،دنيز فانيسي

[3] Yumaq:ساپ كلفي

[4] Peç:بوخاري

[5] Sürüşkən:زوو(فارسجا=ليز)

[6] Səyrimək:تيتره­مك

[7] Yanpörtü:بيريانلي،اه­يري

[8] Çimir etmək:داياز يوخويا گئتمك

[9] Rayon:ناحييه

[10] Stansia:ايستگاه

[11] Yapıxmaq:ياتماق، باسديريليب-سيخيلميش كيمي اولماق

[12] Səkmək:سيچراماق، هوپپانماق

[13] Sutqa:24ساعات

[14] Yanımaq:تهديد ائتمك

[15] Körük:دميرچي كوره­سيني پوفله­يه­ن آلت

[16] Pərdi:سقف­ده ايشله­نيلن آغاج

[17] Kərən:سقفين آغاج ديرك­لري

[18] Günaşırı:بيرگون­آرا

[19] Qövr etmək:اينجيتمك

[20] Qanqal:كنگر

[21] Mamır:خزه

[22] Çökə:بير جوره آغاج

[23] Vint:پئچ

+ يازيليبدير  87/03/21ساعات 11:39  محمد صبحدل   |